Mimo że takie ryzyko zostało zdiagnozowane, działania, które podjęto by zapobiegać nieprawidłowościom, okazały się nieskuteczne. Za te same świadczenia udzielone 80 osobom zapłaciły zarówno Narodowy Fundusz Zdrowia jak i władze województwa.

W jednej z kontrolowanych placówek zdrowotnych podwójne finansowanie dotyczyło ponad 63 procent pacjentów korzystających z programu rehabilitacyjno-edukacyjnego. Zdaniem NIK, by skutecznie wyeliminować takie praktyki, konieczna jest zmiana przepisów.

NIK skontrolowała projekty, które realizował Łódzki Urząd Marszałkowski w ramach wybranych dwóch regionalnych programów polityki zdrowotnej (RPPZ). Celem każdego z nich było utrzymanie i przedłużenie aktywności zawodowej co najmniej 10 procent uczestniczących w nich pacjentów, szczególnie osób powyżej 50 roku życia.

Dotyczyło to realizowanego w latach 2017-2018 Programu rehabilitacyjno-edukacyjnego dla pacjentów kardiologicznych (RPPZ 1), na który przeznaczono około 2,3 mln zł i z którego można było skorzystać w czterech placówkach zdrowotnych.

Drugi program kontrolowany przez NIK był realizowany w latach 2018-2020 i dotyczył rehabilitacji leczniczej dla pacjentów z chorobami układu kostno-stawowego, mięśniowego i tkanki łącznej (RPPZ 2). Pieniądze na świadczenia w ramach tego programu – w sumie około 12 mln zł – otrzymało 16 niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, centrów medycznych i prywatnych gabinetów.

Pracodawcy Medycyny Prywatnej partnerem Kongresu Wyzwań Zdrowotnych

NIK skontrolowała 10 placówek zdrowotnych i nie wyraziła zastrzeżeń co do efektów realizowanych przez nie projektów. Założone cele zostały osiągnięte powyżej wyznaczonych poziomów. W przypadku RPPZ 1 po skorzystaniu z rehabilitacji około 28 procent pacjentów wróciło do pracy lub podjęło nową, w przypadku RPPZ 2 jeszcze więcej, bo niemal połowa (około 46 procent).

Zastrzeżenia dotyczyły jednak tego, że w system zabezpieczeń przed podwójnym finansowaniem świadczeń zdrowotnych nie był w pełni skuteczny. Efektem tego były przypadki, w których łódzki oddział NFZ finansował świadczenia, za które już zapłaciły władze województwa w ramach regionalnego programu polityki zdrowotnej realizowanego przez urząd marszałkowski, głównie ze środków Unii Europejskiej.

Przed takimi przypadkami miał chronić mechanizm stosowany przez władze województwa już w innych projektach, oparty na składaniu oświadczeń przez pacjenta w placówce medycznej o niekorzystaniu ze świadczeń rehabilitacji leczniczej (tych samych świadczeń zleconych z tego samego rozpoznania lekarza) w momencie przystępowania do programu oraz w jego trakcie, a także przez placówkę medyczną władzom województwa o niekorzystaniu z tego samego typu wsparcia w innych projektach współfinansowanych przez Unię Europejską i przez placówkę medyczną władzom województwa o tym, że wydatki wykazane we wniosku i przekazane do rozliczenia nie są, nie były oraz nie będą finansowane z innych zewnętrznych źródeł, w szczególności z NFZ.

Jednak system ten był nieskuteczny, ponieważ oświadczenia nie były weryfikowane i dokumenty składane przez pacjentów nie były porównywane z danymi dotyczącymi udzielanych im świadczeń zarówno w tej samej jak i w innej placówce medycznej.

W związku z tym, zdaniem NIK, konieczna jest nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych z budżetu państwa oraz uwzględnienie problemu podwójnego finansowania świadczeń zdrowotnych w planach kontroli prowadzonych wspólnie przez przedstawicieli: Ministerstwa Zdrowia i wojewodów.

Raport NIK dotyczący realizacji wybranych regionalnych programów polityki zdrowotnej w województwie łódzkim dostępny jest tutaj>>>