W rozmowie poruszono m.in. tematy takie jak: percepcja zawodu pielęgniarki i jego prestiż, zainteresowanie mężczyzn tym sfeminizowanym zawodem, relacje między pielęgniarkami i lekarzami w systemie ochrony zdrowia, komunikacja z pacjentami, a także wynagrodzenia i standardy pracy w pielęgniarstwie.

Zachęcamy do wysłuchania całego wywiadu.

Pielęgniarka z tytułem doktora to nadal nowość w naszym systemie ochrony zdrowia.

– W ostatnich latach prestiż naszego zawodu stale rośnie. Dziś pielęgniarki i pielęgniarze to osoby, które ukończyły studia licencjackie, magisterskie, a często również dwuletnią specjalizację. Posiadają one szereg uprawnień, których jeszcze się w pełni nie wykorzystuje, ale liczę, że wkrótce to się zmieni. Już dziś pielęgniarki mogą samodzielnie diagnozować i leczyć pacjentów, a także przepisywać im niektóre z leków, w tym też refundowane, takie jak np. antybiotyki, leki stosowane w infekcjach górnych dróg oddechowych, na pasożyty, na leczenie zakażeń układu moczowego i wiele innych. Ponadto ukończenie konkretnych kursów specjalistycznych czy specjalizacji w dziedzinie pielęgniarstwa daje im szereg dodatkowych uprawnień do samodzielności, np. w zakresie oceny stanu rany oraz zdjęcia szwów, wykonania i oceny wyniku badania EKG, a także spirometrii czy testów skórnych.

Co można zrobić, by jeszcze lepiej wykorzystywać kompetencje pielęgniarek?

– Zależy nam, by ranga naszego zawodu stale rosła i był on atrakcyjny dla młodych osób. Dlatego ważne jest, by edukować społeczeństwo, jak wygląda proces kształcenia pielęgniarek, jakie są ich kwalifikacje i z czym, zamiast iść do lekarza, można się do nich zgłosić. Pielęgniarka to nie  tylko osoba, która wspiera lekarza. To samodzielny i wykwalifikowany pracownik medyczny z ogromnym doświadczeniem, który bierze udział w procesie diagnostyki i leczenia pacjenta oraz sprawuje nad nim faktyczną opiekę w zakresie całościowej pielęgnacji.

Tak jest w teorii, ale w praktyce pacjenci i tak udają się do lekarza.

– Nie wszyscy. W Medicover od ponad roku mamy w ofercie wizytę pielęgniarską dla pacjentów z objawami infekcji górnych dróg oddechowych, którzy z aktualnymi objawami m.in. nie byli wcześniej konsultowani przez lekarza. W trakcie wizyty pielęgniarka może zbadać pacjenta, osłuchać go, zajrzeć do gardła, postawić diagnozę, zaordynować leczenie i wystawić receptę na wymagane leki. Na ten moment pielęgniarki jeszcze nie mają uprawnień do orzekania o niezdolności do pracy, ale jest to jeden z postulatów, który w ramach działalności Forum Pielęgniarek i Położnych Pracodawców Medycyny Prywatnej przedstawiliśmy ostatnio Ministerstwu Zdrowia. Na przykładzie Medicover widzimy, że pacjenci bardzo chwalą sobie to rozwiązanie, co potwierdzają też wyniki badań satysfakcji (NPS = 90) oraz to, że sami do nich wracają.

Jakie jeszcze inne kompetencje pielęgniarek powinny być według Pani wykorzystywane?

– Zakres naszych kwalifikacji stale jest rozszerzany, o co zabiegam też jako przewodnicząca Forum. Wśród planowanych zmian, poza możliwością wystawiania zwolnień lekarskich, znalazło się także rozszerzenie listy leków, które mogłyby być przepisywane w trakcie wizyt pielęgniarskich, w tym możliwość wystawiania recepty na preparat do szczepień przeciwko grypie. Dziś pielęgniarki kwalifikują do szczepienia i je wykonują, dlatego naszym zdaniem, powinny też móc samodzielnie wypisać receptę, skoro mają odpowiednie ku temu kwalifikacje.

Czy system ochrony zdrowia jest gotowy na tak daleko idące zmiany?

– Wobec problemu starzejącego się społeczeństwa, długu zdrowotnego, będącego spadkiem po pandemii koronawirusa oraz niedoboru kadr medycznych, te zmiany są wręcz wymagane. Obecnie średnia wieku pielęgniarki to ponad 53 lata. Jeśli młode osoby nie będą chciały podejmować pracy w zawodzie lub nie będzie wystarczającej liczby ośrodków kształcących pielęgniarki i pielęgniarzy, możemy stanąć wobec bardzo poważnego problemu braku rąk do pracy. Dlatego, w mojej opinii, rola pielęgniarki w systemie ochrony zdrowia będzie nadal rosła. Na przykład w Medicover już prowadzimy projekt tzw. Task-Shifting i staramy się wykorzystać kwalifikacje każdej z grup zawodowych odpowiedzialnych za kontakt z pacjentem, a potem jego diagnostykę, leczenie i profilaktykę.

Jaką rolę w tym kontekście odgrywa prywatny sektor dostawców usług opieki zdrowotnej?

– To są działania wielopoziomowe, od wypracowania standardów i jakości pracy, przez wspieranie kształcenia, po programy dedykowane dla osób szczególnie utalentowanych. Np. w Medicover, poza ścieżką kariery i awansu, współfinansujemy m.in. udział w kursach specjalistycznych oraz studiach. Angażujemy się też w kształcenie kolejnych pokoleń. Współpracujemy z trzema warszawskimi uczelniami, których studenci odbywają u nas zajęcia praktyczne oraz praktyki zawodowe. Są to: Warszawski Uniwersytet Medyczny, Uczelnia Łazarskiego, Akademia Wychowania Fizycznego oraz aktualnie jesteśmy na etapie podpisywania kolejnych porozumień o współpracy z uczelniami medycznymi w Polsce.

Jest Pani też członkiem kadry narodowej, która w tym roku zadebiutuje podczas międzynarodowych zawodów Euroskills.

– Euroskills to międzynarodowe zawodowy dla studentów z całej Europy, którzy rywalizują ze sobą w zakresie kwalifikacji w obszarze swoich kompetencji zawodowych. Polska w tym roku debiutuje w zawodach, a mnie przypadł w udziale zaszczyt przygotowania naszej reprezentantki. Trzymamy kciuki za Magdę, która będzie reprezentować nasz kraj podczas wrześniowych zawodów. Zresztą Medicover jest też partnerem tego wydarzenia.

Celem przepisów jest poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych realizowanych przez pielęgniarki i położne, bez konieczności odbycia wizyty u lekarza.

Rozszerzeniu ulega wykaz substancji czynnych w grupie leków przeciwzakaźnych stosowanych w chorobach dróg moczowych, dodano do niego – Furazidinum oraz Fosfomycinum trometamolum. Do wykazu substancji czynnych zawartych w lekach stosowanych do leczenia trudno gojących się ran i oparzeń, dodane substancje czynne – Sulfathiazolum argentum oraz Octenidinum dihydrochloridum + Phenoxyethanolum.

Wykaz wyrobów medycznych poszerzony zostanie o cewniki urologiczne oraz opatrunki hydrożelowe.

Zwiększenie obowiązków pielęgniarki to krok w kierunku usprawnienia opieki zdrowotnej

Natomiast wykaz badań diagnostycznych, na które pielęgniarki i położne będą mogły wystawiać skierowania, rozszerzono o badanie stężenia cholesterolu (wraz z frakcjami) oraz test antygenowy w kierunku wirusa Sars-CoV-2, uzyskiwany za pomocą Systemu Dystrybucji Szczepionek.

Projekt rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawiać skierowania pielęgniarki i położne został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji 21 lutego 2023 roku.

Uwagi do projektu można przekazywać w ciągu 30 dni.

Link do projektu>>>

Ta współpraca firmy medycznej z uczelnią to wyjście naprzeciw ważnemu problemowi społecznemu, jakim jest niedobór personelu pielęgniarskiego na rynku pracy, a także szansa na gruntowne przygotowanie absolwentów kierunku pielęgniarskiego do pracy w nowoczesnych ośrodkach medycznych.

22 lipca 2022 przedstawiciele Medicover w Polsce, lekarz Patryk Poniewierza, dyrektor Działu Medycznego oraz dr n. o zdrowiu Karolina Prasek, dyrektor Działu Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa uczestniczyli w uroczystości czepkowania pielęgniarek i pielęgniarzy, którzy uzyskali tytuł licencjata na kierunku Pielęgniarstwo AWF Warszawa-Medicover. Wydarzenie to miało związek ze współpracą między firmą a uczelnią, której głównym celem jest wysokojakościowe, synergiczne kształcenie przyszłej kadry medycznej.

Zwiększenie obowiązków pielęgniarki to krok w kierunku usprawnienia opieki zdrowotnej

W przemówieniu do absolwentów kierunku pielęgniarstwa lekarz Patryk Poniewierza podkreślił rangę pielęgniarek i pielęgniarzy w dzisiejszych czasach i wspomniał o nowych możliwościach ich rozwoju zawodowego.

-Jesteśmy w dobrym momencie, gdy prestiż zawodu pielęgniarskiego rośnie w wielu krajach świata, również w Polsce. Dziś rola pielęgniarek i pielęgniarzy jest znacznie większa, a ich nowe kompetencje pozwalają na wykonanie szerszego zakresu usług. To również przekłada się na jeszcze większe zaufanie do nich i powszechniejsze traktowanie ich jako kompetentnych pracowników medycznych, działających samodzielnie w zgodzie z posiadanymi kwalifikacjami – a nie tylko pracowników realizujących zlecenia lekarskie – przekonywał.

Dr n. o zdrowiu Karolina Prasek dodatkowo scharakteryzowała samodzielne usługi świadczone przez pielęgniarki i położne w Medicover w Polsce.

-Przeprowadzanie wywiadu medycznego, wykonanie badania fizykalnego, postawienie diagnozy, zalecenie leczenia, wystawienie e-Recepty lub e-Skierowania – to wszystko może wykonać samodzielnie pielęgniarka/pielęgniarz na wizycie w Medicover. Ich poszerzone kompetencje pozwalają skrócić czas oczekiwania na podjęcie właściwego leczenia, a tym samym pomóc pacjentowi w szybszym powrocie do zdrowia – mówiła.

Podczas uroczystości dyrektorzy z Medicover w Polsce wręczyli listy gratulacyjne 42 absolwentom kierunku pielęgniarskiego, którzy stają się ważną częścią polskiego pielęgniarstwa i już wkrótce będą mogli wykorzystać swoją wiedzę i umiejętności niosąc pomoc pacjentom.

Trzeba doceniać pielęgniarki nie tylko od święta

Ważna rola pielęgniarek i położnych

Pielęgniarki i położne stanowią ponad połowę pracowników sektora ochrony zdrowia w wielu krajach. Dziś ich rola jest znacznie większa, a ich kompetencje pozwalają na wykonanie szerszego zakresu usług. Dodatkowo w społeczeństwie rośnie prestiż tego zawodu – w Polsce aż 89 procent osób, które wzięły udział w badaniu CBOS, uznało zawód pielęgniarki/pielęgniarza za najbardziej prestiżowy. Według innych badań od 10 lat prestiż zawodu pielęgniarki lub położnej wzrósł bądź utrzymuje się na tym samym poziomie.

Konferencja Medicover Stomatologia podkreśla rolę asystentek i higienistek

W Medicover usługą pielęgniarki lub położnej świadczącej samodzielne wizyty mogą być objęci pełnoletni pacjenci abonamentowi. Podczas konsultacji pielęgniarka lub położna przeprowadza szczegółowy wywiad i badanie fizykalne, rekomenduje leczenie, w razie potrzeby wypisuje e-recepty na odpowiednie leki, skierowania na badania, wykonuje szybkie testy diagnostyczne, na przykład w kierunku COVID-19 czy grypy.

Podczas wizyty nie ma jednak możliwości uzyskania zwolnienia lekarskiego. W tym zakresie, jak i w przypadku konieczności odbycia szerszej konsultacji medycznej (wykraczającej poza zakres kompetencji pielęgniarki/położnej), pielęgniarka/położna współpracuje z lekarzem specjalistą.

Kompetencje pielęgniarek i położnych podnoszą prestiż zawodu

Zwiększenie roli i zakresu obowiązków pielęgniarki, które mają stosowne kwalifikacje, to także krok w kierunku usprawnienia systemu opieki zdrowotnej w Polsce.

-Dziś rola pielęgniarki jest znacznie większa, jej kompetencje pozwalają na wykonanie szerszego zakresu usług. Wierzymy, że oferowanie samodzielnych usług świadczonych przez wykwalifikowane pielęgniarki i położne istotnie podniesie prestiż zawodu pielęgniarki w oczach opinii publicznej. Z okazji Międzynarodowego Dnia Pielęgniarek i Położnych, który jest obchodzony 12 maja, chcę podkreślić, że pielęgniarki i położne mają bezpośredni wpływ na jakość leczenia naszych pacjentów. To samodzielny, kompetentny pracownik medyczny, który nie tylko realizuje zlecenia lekarskie, lecz także pracuje samodzielnie, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami – komentuje dr n. o zdr. Karolina Prasek, dyrektor Działu Rozwoju Pielęgniarstwa i Położnictwa w Medicover w Polsce.

Fundacja Medicover organizuje konkurs dla pielęgniarek

Medicover zwraca uwagę na bezpośredni wpływ pielęgniarek i położnych na komfort i efektywność leczenia oraz na ogólny wellbeing pacjenta.

-Między pacjentem a pielęgniarką, czy położną, tworzy się wyjątkowa więź. Ta bliska, indywidualna relacja pozwala na opartą o partnerstwo i zaufanie współpracę, która jest kluczowa dla skuteczności diagnostyki i leczenia pacjenta. Zawsze, nie tylko ze względu na okolicznościowe święta, pamiętamy o naszych pielęgniarkach i położnych, o ich wpływie na jakość życia naszych pacjentów i wartości dodanej, jaką wnoszą do naszych usług. Jakkolwiek dziś, w obliczu Międzynarodowego Dnia Pielęgniarki i Położnej, chcemy nasz szacunek dodatkowo zaakcentować – podsumowuje dr n. o zdr. Karolina Prasek.

Pielęgniarka i położna to samodzielne zawody medyczne, które na przełomie ostatnich kilku lat nabyły uprawnienia do samodzielnego prowadzenia diagnostyki i leczenia pacjentów, w tym przeprowadzania wywiadu i badania fizykalnego oraz samodzielnej ordynacji wybranych produktów leczniczych.

Medicover Stomatologia planuje największą rekrutację

Odpowiedzi na pytania, jak rozwiązań problem braku pracowników w ochronie zdrowia próbowali szukać uczestnicy panelu “Kadry w ochronie zdrowia”. Panel prowadził Tadeusz Urban, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Katowicach, którzy nakreślił sytuację dotyczącą lekarzy w województwie śląskim. 

– W roku 2019 na terenie działalności naszej izby zarejestrowanych było 13 323 lekarzy czynnych zawodowo, w roku 2020 było to 13 412, natomiast w roku 2021 w czerwcu jest ich 13 343. Oznacza to, że pomimo iż co roku pracę zaczynają absolwenci uczelni, liczba lekarzy nie wzrasta. Jest to tym bardziej niepokojące, gdy weźmie się pod uwagę, że Śląska Okręgowa Izba Lekarska jest jednym z największym samorządów lekarskich i że w naszym regionie działa wiele uczelni medycznych. Pod względem braku kadr sytuacja w ochronie zdrowia jest alarmująca, trudno kierować placówkami, w których brakuje personelu. Wprawdzie zwiększa się liczba studentów na studiach lekarskich, ale grupa ta jest ciągle niewystarczająca – mówił. 

Problemu tego nie rozwiązały także przepisy ułatwiające podejmowanie pracy w Polsce przez lekarzy spoza Unii Europejskiej.  

Podczas Kongresu Wyzwań Zdrowotnych dyskutowano także na temat e-zdrowia: Telemedycyna pomoże w nadrabianiu zaległości zdrowotnych >>>

-Problemy z kadrą medyczną dotyczą zarówno jednostek oferujących świadczenia finansowane ze środków NFZ jak i komercyjne – mówił Andrzej Mądrala, Wiceprezydent Pracodawców RP, który przypomniał działania Pracodawców RP podejmowane już w roku 2014 w ramach Akademii Zdrowia. Obecnie, w kolejnej edycji tego programu, zagadnienie dotyczące kadr medycznych jest jednym z najważniejszych. 

Wśród proponowanych rozwiązań jest zatrudnianie przedstawicieli zawodów, które mogą odciążyć lekarzy – na przykład optometrystów w okulistyce. Opiekun medyczny i asystent lekarza mogą wspierać lekarzy i pielęgniarki w ich pracy. Takim wsparciem mogą być także nowoczesne rozwiązania technologiczne, na przykład roboty. 

-Trudno znaleźć rozwiązanie w sytuacji, kiedy specjalistów jest tak mało, a potrzeby są ogromne. Dzisiejsza sytuacja kadrowa wymaga rewolucji – mówił Andrzej Mądrala, który zaapelował też o jedność przedstawicieli wszystkich zawodów medycznych w działaniach dotyczących poprawy ich sytuacji oraz – do rządzących – o zwiększenie finansowania ochrony zdrowia.

Za 9 lat – emerytki będą pielęgniarkami 

Według danych Izby Pielęgniarek i Położnych w Polsce jest 260 tysięcy pracujących pielęgniarek i położnych (położne stanowią 10 procent tej liczby), w tym 63 tysiące pracujących emerytek, czyli prawie 25 procent, oraz ponad 80 tysięcy – znacznie po 50-tym roku życia. Wskaźnik liczby pielęgniarek w naszym kraju to 5 pielęgniarek na tysiąc mieszkańców (średnia w krajach UE to 9). 

-Aby utrzymać obecny stan, do systemu powinno wchodzić i utrzymać pracę 10 tysięcy pielęgniarek i położnych rocznie, aby go poprawić – 15 tysięcy. Jeśli nic się w tym względzie nie poprawi, to w 2030 roku średnia wieku pielęgniarki i położnej wyniesie 60 lat. Co roku umiera 1200 pielęgniarek i położnych, a ich średnia wieku wynosi 62 lata. Obserwujemy więc nadumieralność przedstawicielek tych zawodów, gdyż średnia długość życia kobiety w Polsce to 82 lata – mówiła Zofia Małas, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. 

Na wzrost liczby pielęgniarek wpływ ma wysokość oferowanych im zarobków. Przez pewien czas sytuację wynagrodzeń poprawiły nieco tzw. dodatki zębalowe.   

Uczestnicy panelu potwierdzili, że pandemia uwypukliła problemy ochrony zdrowia w Polsce, w tym braki kadrowe i że postulaty przedstawicieli kolejnych zawodów medycznych dotyczące wzrostu wynagrodzeń są słuszne.  

Sejm odrzucił podwyżki dla pracowników medycznych 

Powiązany tematycznie z panelem na temat kadr medycznych był panel dotyczący wynagrodzeń w polskiej ochronie zdrowia, który prowadził Andrzej Mądrala. Został on zdominowany przez informację o odrzuceniu przez Sejm, którego obrady odbywały się w tym samym czasie, nowelizacji ustawy dotyczącej ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych. 

Czytaj także: Można lepiej spożytkować zasoby prywatnego sektora ochrony zdrowia>>>

Zgodnie z założeniami podwyższone miały zostać współczynniki wynagrodzeń w stosunku do średniej krajowej pensji (za rok ubiegły wyniosła ona 5168 zł brutto). W przypadku lekarzy ze stopniem specjalisty wskaźnik miał być podwyższony z 1,31 do 1,7, w przypadku pielęgniarek i położnych z tytułem magistra- z 1,06 do 1,2. 

Uczestniczący w panelu nie ukrywali rozgoryczenia taką decyzją Sejmu, tym bardziej, że wcześniej komisje zdrowia, zarówno Sejmu jak i Senatu opiniowały projekt pozytywnie. 

Degeneracja systemu publicznego 

– Od 30-tu lat zajmuję się działalnością na rzecz środowiska lekarskiego i obecnie jesteśmy w punkcie wyjścia. Nawet przed rokiem 1989, czyli w poprzednim systemie ustrojowym, wynagrodzenia lekarzy wynosiły 1,7 średniej krajowej, a teraz współczynnik ten to 1,31. Lekarze są niedoceniani i takie działania powodują, że publiczna ochrona zdrowia kurczy się i degeneruje. Pracownicy przechodzą do prywatnego sektora, co w efekcie odbija się na jakości opieki zdrowotnej i na pacjentach – mówił Krzysztof Bukiel, przewodniczący Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, 

Maciej Krawczyk, prezes Krajowej Izby Fizjoterapeutów, stwierdził, że praca w systemie refundowanym dla fizjoterapeutów nie jest czymś, co podnosi ich rangę, dlatego większość przedstawicieli tego zawodu trafia do systemu prywatnego. W rezultacie średnia wieku fizjoterapeutów w placówkach publicznych wynosi powyżej 50 lat, mimo że jest to “młody” zawód, gdyż średnia wieku wszystkich jego przedstawicieli to zaledwie 36 lat.  

Czytaj także: Bez diagnostyki nie ma dobrego leczenia>>>

Artur Drobniak, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej, porównał zarobki polskich lekarzy do zarobków lekarzy w innych krajach (wynoszą one od 2,5 do ponad 3 średniej krajowej) i przypomniał, że wydatki na ochronę zdrowia a Polsce ciągle wzrastają, ale znaczną ich część stanowią wydatki prywatne.  

-O wadze, jaką państwo przywiązuje do ochrony zdrowia, świadczy także fakt, że tylko 6 procent obywateli naszego kraju pracuje w ochronie zdrowia – dodał Drobniak. 

Bez pracowników nie wystarczą nowoczesne technologie 

-Trudno zachęcić ludzi do wejścia do zawodu, jeśli brak jest jasno określonej ścieżki rozwoju z perspektywą wzrostu zarobków. Technologie medyczne się rozwijają, ale potrzebni są pracownicy, którzy będą podnosić swoje kompetencje i będą obsługiwać nowoczesne urządzenia – stwierdziła Alina Niewiadomska, prezes Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych.

Zofia Małas, prezes, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych przypomniała postulaty tej grupy zawodowej dotyczącej zarobków. Mówiły one o podwyżkach dla pielęgniarek, które kształciły się w tzw. starym systemie i mają 30-40-letni staż pracy i które zarabiają mniej niż obecne absolwentki studiów, a także o podwyżkach dla przedstawicieli zawodów niemedycznych.  

VI Kongres Wyzwań Zdrowotnych odbywa się od 14 czerwca do 16 czerwca w2021, w formule hybrydowej. Na program wydarzenia składa się kilkadziesiąt sesji w sześciu głównych blokach tematycznych, takich jak polityka zdrowotna, finanse i zarządzanie, terapie, nowe technologie, e-Zdrowie oraz edukacja.     

Organizatorem Kongresu Wyzwań Zdrowotnych jest Grupa PTWP.     

Pracodawcy Medycyny Prywatnej są partnerem tego wydarzenia.     

Szczegółowe informacje na temat Kongresu Wyzwań Zdrowotnych znajdują się na stronie www https://www.hccongress.pl/2021/pl. 

Jednym z poruszanych podczas spotkania tematów był niedobór kadr medycznych. Zofia Małas, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, podkreśliła, że różnice w tym zakresie dotyczą poszczególnych obszarów kraju. Przypomniała także, że samorząd pielęgniarski od pięciu lat działa na rzecz poprawy sytuacji przedstawicieli tego zawodu.

– Udało nam się osiągnąć to, że obecnie 100 procent absolwentów szkół pielęgniarskich rozpoczyna wykonywanie zawodu. Gdy wcześniej na przykład 2900 osób otrzymywało prawo do wykonywania zwodu, w ostatnim roku było to 5900 osób. Z pewnością wpływ na to miały wprowadzone podwyżki wynagrodzeń – mówiła Zofia Małas, dodając, że ciągle problemem jest średnia wieku przedstawicielek tego zawodu, w przypadku pielęgniarek wynosi ona 52 lata, w przypadku położnych – 50, dlatego trzeba  stawiać na młode kadry.

Pozytywnym zjawiskiem jest także to, że 5 lat temu 75 uczelni oferowało studia  na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo, obecnie jest ponad 100 takich uczelni.

– Mamy obawy, jak epidemia wpłynie na powodzenie tego zawodu, czy młodzież się nie wystraszy, ale mam nadzieję, że nie, gdyż młodzi ludzi lubią wyzwania – dodała.

 Kształcenie zespołów terapeutycznych

Ryszard Gellert, dyrektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Konsultant Krajowy w dziedzinie Nefrologii, podkreślił, że myśleć należy nie o kształceniu przedstawicieli poszczególnych zawodów, ale całych zespołów terapeutycznych, w ramach których zadania poszczególnych osób są dokładnie zdefiniowane i opisane. W tym celu mogą być także wykorzystane zasoby kadrowe farmaceutów czy diagnostów.

– Jest wiele osób, które po niewielkim szkoleniu mogłyby zasilić kadry szpitalne, ale to wymaga zmian w przepisach – mówił i dodał, że potrzebne jest także odpowiednie zarządzanie kompetencjami, tak aby na przykład wykonywanie zawodu opiekuna medycznego stało się atrakcyjne.

Dyrektor Gellert podkreślił, że są pewne możliwości w systemie, które można wykorzystać, na przykład uprawnienia lekarza w trakcie specjalizacji. Tacy lekarze jednak często nie są upoważniani przez swoich opiekunów do pewnych zadań, z obawy przed odpowiedzialnością, jaką ponoszą za nich kierownicy specjalizacji.

Czytaj także: Jest potencjał na dodatkowe ubezpieczenia, brak odważnego, aby je wprowadzić>>>

Bożena Walewska-Zielecka, członek zarządu i dyrektor ds. medycznych w Medicover, stwierdziła, że niedobór kadr wiąże się ze sposobem korzystania z opieki medycznej przez pacjentów.

– Dostęp do lekarzy specjalistów jest kluczowy, jednak epidemia zmieniła dużo, między innymi postrzeganie modelu świadczenia usług, pokazała, że nie zawsze wizyta u lekarza musi być wizytą osobistą, może się także odbyć zdalnie – mówiła. Tak dzieje się w Medicover, gdy pierwszy kontakt pacjenta z placówką jest zdalny i dopiero w wyniku rozmowy z lekarzem lub pielęgniarką czy położną można ustalić, że konieczna jest wizyta osobista.

– Mamy pomysł, aby dostęp do specjalistów odbywał się przez wideokonsultacje, to także wyrównuje dostęp do specjalistów, gdyż nie ma wówczas znaczenia region kraju, w którym mieszka pacjent – dodała.

Kluczowy jest task shifting

Kluczowa zmiana, według dyrektor Walewskiej-Zieleckiej to task shifting, w ramach którego pielęgniarki mogłyby wykonywać więcej zadań, do których mają uprawnienia, odciążając tym samym lekarzy. Dobrze też byłoby się przyjrzeć pod tym kątem modelowi kształcenia pielęgniarek.

Rekomendowała też, aby nie ograniczać pracy lekarzy do jednego etatu oraz ułatwić lekarzom spoza Unii Europejskiej pracę w Polsce. Przypomniała też, że Medicover prowadzi na warszawskiej AWF kierunek pielęgniarstwo, angażując się w kształcenie kadr.

Wiceminister zdrowia Józefa Szczurek-Żalazko mówiła o pracach prowadzonych nad ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Jedną z wprowadzonych zmian będzie Państwowy Egzamin Modułowy (PEM), który lekarz będzie zdawał po odbyciu części specjalizacji i po którym będzie nabywał uprawnień do wykonywania pewnych procedur.

Przypomniała też, że jest wiele kompetencji przedstawicieli zawodów medycznych, które nie są wykorzystywane, na przykład pielęgniarka ma możliwość zbadania pacjenta, wystawiania skierowania na badania czy wystawiania recept.

– Trwają także prace nad zmianą programu kształcenia, tak aby opiekunowie medyczni mieli większe kompetencje, a także prace dotyczące porad farmaceutycznych i możliwości wykonywania szczepień przez farmaceutów – dodała.

– Wiele rzeczy jest niewykorzystanych i trzeba sprawdzić, dlaczego tak się dziele – dodał dyrektor Gellert – może jest to związane z odpowiedzialnością przedstawicieli poszczególnych zwodów – mówił.

Najtrudniej zmienić mentalność

Zofia Małas podkreśliła, że najtrudniej jest zmienić mentalność, nie tylko przedstawicieli zawodów medycznych, ale także społeczeństwa, i w tym zakresie wymaga to ogromnej pracy.

– Trzeba poprawić koordynację, aby nastawić się na kształcenie zespołów terapeutycznych, a także zmienić postrzeganie pielęgniarek przez lekarza. W krajach unijnych lekarz pojawia się przy pacjencie tylko interwencyjnie, opiekę sprawuje nad nim przez 24 godziny na dobę właśnie pielęgniarka. W Polsce system taki jest wprowadzany w prywatnych placówkach, ale w publicznych już nie – mówiła.

Profesor Walewska Zielecka dodała, że konieczne jest zdefiniowanie prowadzenia pacjenta przez system i dzięki temu – jak najbardziej efektywne wykorzystanie personelu medycznego.

Józefa Szczurek-Żelazko przypomniała też, że kwestia bezpieczeństwa pracowników była kluczowa dla resortu zdrowia w ciągu ostatnich kilku miesięcy.

Czytaj także: Ministerstwo Zdrowia: korzystamy z wiedzy prywatnych laboratoriów>>>

– Epidemia przypomniała nam jak ważne jest bezpieczeństwo pracowników – mówiła. Przypomniała także pomoc, która została udzielona placówkom przez rząd w postaci środków ochrony indywidualnej oraz dodatkowych wynagrodzeń dla pracowników zatrudnionych w szpitalach zakaźnych.

Zofia Małas podkreśliła, jak ważne dla pracowników w tym czasie było wsparcie psychologiczne.

– Uruchomiliśmy w tym celu specjalny telefon – mówiła szefowa samorządu pielęgniarskiego. – Korzystało z niego bardzo dużo osób, co pokazuje, jak istotne jest takie wsparcie. Myślę, że także pracodawcy powinni to sobie uświadomić i zapewnić wsparcie psychologa na miejscu.

Dyrektor Gellert dodał, że epidemia pokazała wiele zaniedbań ze strony personelu medycznego i jednocześnie skorygowała wiele zachowań. Uświadomiła też, że nie mamy rezerw kadrowych.

Dyrektor Walewska-Zielecka pokreśliła natomiast potrzebę regularnego przeprowadzania audytów, sprawdzających, jak personel medyczny stosuje środki ochrony osobistej i czy przestrzega procedur i standardów.

Webinarium odbyło się 14 lipca 2020 roku.

Prelegentami podczas spotkania byli: Józefa Szczurek-Żelazko – Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia, Zofia Małas – prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, prof. dr hab. n. med. Ryszard Gellert – dyrektor Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Konsultant Krajowy w dziedzinie Nefrologii oraz prof. dr hab. n. med. Bożena Walewska-Zielecka – członek zarządu i dyrektor ds. medycznych w Medicover

Moderatorem spotkania była Anna Rulkiewicz, Wiceprezydent Pracodawców RP, prezes Grupy Lux Med, prezes Pracodawców Medycyny Prywatnej.

Zapis spotkania dostępny jest poniżej

Do rozporządzenia ministra zdrowia z 29 listopada 2012 roku w sprawie Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych (Dz. U. 2012 poz. 1441) dodano przepis, zgodnie z którym zawieszenie posiedzeń Rady następuje w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii na okres ogłoszenia jednego z tych stanów oraz do upływu 30 dni następujących po dniu jego odwołania.

Rozporządzenie ministra zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw RP 20 kwietnia 2020 (poz. 705).

Rozporządzenie weszło w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od 13 marca 2020 roku.

Czytaj także: Lux Med: nieodpłatne pakiety opieki dla osób, które straciły pracę>>>

Chodzi o zwiększenie z dotychczasowej jednej osoby do pięciu osób, o które minister zdrowia może, na uzasadniony wniosek, zwiększyć skład państwowej komisji egzaminacyjnej. W szczególnych przypadkach, gdy liczba przystępujących do egzaminu przekracza 750, można zwiększyć liczbę członków komisji do pięciu.

Zmianę uzasadniono tym, że w najbliższej sesji egzaminacyjnej, jesienią 2019 roku, do egzaminu państwowego w wybranych dziedzinach pielęgniarstwa przystąpić zamierza około 2000 pielęgniarek.

Wprowadzono także zmianę w dwóch załącznikach do rozporządzenia, która polega na usunięciu z wzoru dyplomu wydawanego po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego sformułowania „w okresie”. Jest to konieczne z uwagi na pojawiające się przerwy w odbywaniu szkolenia, które nie są wliczane do okresu trwania specjalizacji. Wówczas  okres wskazany na dyplomie nie byłby ciągłym okresem czasowym.

Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw RP 4 września 2019 (poz. 1693).

Czytaj także: Proponujemy weryfikację zakresów polityki na rzecz pielęgniarstwa>>>

Określenie przepisów projektowanego rozporządzenia w zakresie wypisywania skierowań na wymienione wyroby, jest niezbędne dla realizacji uprawnień zawodowych pielęgniarek i położnych związanych z samodzielnym wystawianiem zleceń i recept na wyroby medyczne – czytamy w uzasadnieniu do projektu.

Zakłada się, że rozporządzenie wejdzie w życie 14 dni po ogłoszeniu.

Projekt rozporządzenia ministra zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawiać skierowania pielęgniarki i położne został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji 6 września 2019.

Uwagi do projektu można przekazywać do 20 września 2019.

Czytaj także: Proponujemy weryfikację zakresów polityki na rzecz pielęgniarstwa>>>