TK: lekarz może odmówić świadczenia bez wskazania innego podmiotu

0
1085

Trybunał Konstytucyjny orzekł 7 października 2015 roku, że niekonstytucyjny jest przepis nakazujący lekarzowi obowiązek wskazania innego lekarza lub szpitala w radzie odmowy świadczenia z powołaniem się na klauzulę sumienia. Wyrok został opublikowany 16 października 2015, z tym dniem zakwestionowane przepisy straciły moc.

Z ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wynika, że lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem, jednak jednocześnie musi wskazać innego lekarza lub inny podmiot leczniczy, gdzie pacjent uzyska to świadczenie.

Ten zapis Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją, podobnie jak zapis, że klauzula sumienia nie obowiązuje w „innych przypadkach niecierpiących zwłoki”. Uznano, że zapis ten jest nieprecyzyjny. Pierwsza część tego zapisu dotyczy sytuacji, gdy „zwłoka mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia” i ten zapis nie został podważony.

Za zgodny z konstytucją Trybunał uznał także zapis, że lekarz musi powiadomić przełożonego o skorzystaniu z klauzuli sumienia oraz konieczość uzasadnienia i odnotowania tego w dokumentacji medycznej.

Wyrok Trybunału jest krytykowany przez ekspertów, którzy uważają, że stawia on wyżej sumienie lekarza niż prawa pacjenta do świadczeń medycznych, które są gwarantowane. 

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zwrócił się do ministra zdrowia o pilne ustanowienie mechanizmu, który pozwoli pacjentowi dowiedzieć się, gdzie może uzyskać świadczenie, którego wykonania odmówił lekarz, powołując się na klauzulę sumienia.