Polska Federacja Szpitali wobec przedłużającego się strajku w warszawskim Centrum Zdrowia Dziecka, który polega na odejściu części personelu medycznego od łóżek pacjentów, zajęła stanowisko zdecydowanie negatywne.  Dyrektorzy szpitali zrzeszonych w PFSz, zgłaszają zastrzeżenia do stosowania etycznie wątpliwej formy protestu .  

W tej sprawie Federacja popiera zarówno dyrekcję szpitala, jego właściciela, którym jest Ministerstwo Zdrowia, oraz organizacje pacjentów, które już zaczęły występować przeciwko sposobowi prowadzenia protestu płacowego personelu medycznego. Federacja zapowiedziała, że będzie na bieżąco kontaktować się z ogólnopolskimi organizacjami pacjentów.

Federacja przeprowadziła konsultacje z przedstawicielami organizacji szpitali zrzeszonych w Europejskiej Federacji Szpitali HOPE na temat etycznie oraz prawnie uzasadnionych form protestu personelu medycznego w innych krajach UE.  Z konsultacji tych wynika, że tylko w dwóch krajach nie istnieją prawne ograniczenia dotyczące formy protestowania. Natomiast w pozostałych ośmiu krajach istnieją znaczne ograniczenia polegające na przykład na prawie dyrektora szpitala do wyznaczenia minimalnego zespołu spośród protestującej grupy zawodowej, która pod groźbą uznania całego protestu za nielegalny musi spełnić to żądanie, albo też oparte na przepisach z góry regulujących konieczność zapewnienia ciągłości usług przez protestujących (a nie dyrekcję szpitala). 

W Estonii prawnie zakazany jest strajk personelu polegający na zaprzestaniu pracy przy pacjentach w obszarze ratownictwa, krwiodawstwa oraz szpitali najwyższego stopnia referencyjnego. W Irlandii zakaz tego typu strajku jest wpisany do regulacji praw wykonywania zawodu personelu medycznego. W Belgii, jeśli strajkujący nie zapewnią określonego przez dyrektora poziomu usług, strajk uważany jest za nielegalny i wzywana jest policja celem doprowadzenia personelu do łóżek szpitalnych. W Słowenii zakaz protestu polegającego na odejściu od łóżek jest regulowany ustawowo.  W Hiszpanii strajk poprzez odejście od łóżek, jeśli nie zostanie zapewniona przez strajkujących ciągłość opieki uważany jest za przestępstwo.  Gubernatorzy HOPE, którzy udzielili odpowiedzi na sondaż PFSz nie potrafili wskazać ani jednego przypadku, w którym strajk jakiejś grupy personelu medycznego spowodowałby konieczność ewakuacji pacjentów ze szpitala.

Federacja krytykuje też wynajmowanie prawników przez część personelu medycznego w sporze z dyrekcją własnego szpitala.

Federacja proponuje rozważenie przyjęcia takich rozwiązań prawnych, które znacznie ograniczą lub nawet uniemożliwią stosowanie etycznie wątpliwych form protestu w ochronie zdrowia.  W tym zakresie PFSz proponuje współpracę wszystkich interesariuszy systemu.

Federacja od dłuższego czasu zwraca też uwagę na trudną sytuację dyrektorów szpitali w związku z rosnącymi oczekiwaniami pracowników ochrony zdrowia, tak płacowymi, jak i organizacyjnymi. Wielu dyrektorów dysponując bardzo skromnymi, jak na warunki europejskie budżetami szpitali przeznacza coraz to większe proporcje tych skromnych budżetów na wynagrodzenia personelu, a to między innymi prowadzi do rosnącego zadłużenia szpitali.  PFSz jest za zwiększeniem nakładów na ochronę zdrowia ale przy zachowaniu zdrowych proporcji funduszu płac do innych kosztów działalności. Federacja zgłosiła także postulat włączenia kosztów pracy oraz mechanizmów indeksacyjnych do taryfikacji świadczeń. 

Polska Federacja Szpitali zrzesza ponad 200 szpitali o przeróżnych modelach własnościowych i organizacyjnych, dysponujących ponad 60 tysiącami łóżek (około jednej trzeciej łóżek szpitalnych w kraju) i należy do Europejskiej Federacji Szpitali reprezentującej około 80 procent łóżek szpitalnych w UE.  

Stowarzyszenie Zawodowe Kardiologów Inwazyjnych, jako odpowiedź na propozycję drastycznych cięć wycen taryf dla kardiologii interwencyjnej zaproponowanych przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, przedstawiło swoją wycenę procedur kardiologicznych, opracowaną na podstawie danych z 38 ośrodków.

Pod koniec kwietnia 2016 AOTMiT na swojej stronie internetowej opublikowała nowy projekt taryf kardiologicznych, zakładający ich obniżki, nawet o 60 procent. Propozycje te spotkały się z krytyką środowiska kardiologicznego. 25 maja 2016 Agencja opublikowała komunikat, w którym dała możliwość przedstawienia wszystkim zainteresowanym podmiotom medycznym własnych wyliczeń oraz danych, które są niezbędne do ustalenia wycen. List Stowarzyszenia jest odpowiedzią na ten komunikat.

Według danych zgromadzonych przez Stowarzyszenie tzw. koszt osobodnia, obliczony na podstawie poniesionych w 2015 roku kosztów związanych z wykonywaniem świadczeń zgodnie z systemem rozliczeń JGP, czyli świadczeń szpitalnych rozliczanych w ramach kontraktu kardiologia-hospitalizacja oraz kardiologia E10-E14 łącznie z kosztami płac, amortyzacji, mediów, obiektu, serwisu czy wyżywienia, wynosi 2 276,91 zł. Wartość ta jest 3 razy wyższa od kosztów założonych przez AOTMiT w raportach taryfikacyjnych, które, jak twierdzi Stowarzyszenie, „są rażąco zaniżone”.

SZKI zwraca uwagę również na błędy pojawiające się w opublikowanych przez AOTMiT tabelach dotyczących szczegółowych oszacowań taryf.
„Autorzy nowych taryf zakładają między innymi, że zabieg cewnikowania żył dotyczy tylko 2 procent pacjentów. Kardiolodzy natomiast zwracają uwagę, że 100 procent pacjentów, u których wykonywany jest zabieg inwazyjny, powinno mieć zabezpieczony dostęp żylny. Innym przykładem jest użycie 1-2 par rękawic chirurgicznych – według AOTMiT dotyczy to tylko 84 procent zabiegów, a musi dotyczyć oczywiście wszystkich”- czytamy w komunikacie Stowarzyszenia.

Kardiolodzy wskazali również, jakie innowacyjne procedury poprawiające wyniki leczenia oraz rokowanie wczesne i odległe (rekomendowane obecnie przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne) powinny znaleźć się w koszyku. Jako przykład takiej procedury podają zastosowanie badań wewnątrznaczyniowych (IVUS, FFR) umożliwiających precyzyjną ocenę zwężeń, co ma szczególne znaczenie w przypadkach wielonaczyniowej choroby wieńcowej, użycie balonów pokrytych lekami w skutecznym leczeniu nawrotu zwężeń w tętnicach wieńcowych i obwodowych czy zastosowania rotablacji jako techniki, która umożliwia implantacje stentów do coraz częściej spotykanych w starzejącej się populacji zmian twardych (zwapniałych).

„Nowe propozycje AOTMiT wykluczają ponadto możliwość stosowania stentów biodegradowalnych (całkowicie rozpuszczalnych), umożliwiających powrót fizjologicznych funkcji leczonego naczynia, skutecznych systemów do wspomagania krążenia u pacjentów z zawałem serca powikłanym wstrząsem kardiogennym oraz bezpieczniejszych i skuteczniejszych leków przeciwpłytkowych w porównaniu do wcześniej stosowanych preparatów” – stwierdzają kardiolodzy.

Stowarzyszenie podkreśla także, że Agencja nie wzięła pod uwagę nowych, wyższych wymogów kadrowo-sprzętowych dla kardiologii, które będą obowiązywać od 2017 roku.

W swoim liście Stowarzyszenie wychodzi z inicjatywą ponownego przeprowadzenia przez AOTMiT wyceny kosztów bezpośrednich i zmiennych w kardiologii inwazyjnej, wspólnie z grupami eksperckimi złożonymi z praktyków tej dziedziny medycyny. Dla uniknięcia konfliktu interesów SZKI proponuje także włączenie specjalistów z innych krajów europejskich. Wyraża też gotowość dostarczenia w dodatkowym terminie precyzyjniejszych danych, zgodnie z wytycznymi AOTMiT, podkreślając, iż zaproponowana taryfikacja świadczeń nie pozwala na sfinansowanie nawet bezpośrednich kosztów operacyjnych oddziału, czyli nie pokrywa kosztów amortyzacji, czasu pracy zaangażowanego zgodnie z wymogami NFZ i standardami pracy zespołu oraz materiałów.

List został przekazany do wiadomości Prezes Rady Ministrów Beaty Szydło, ministra zdrowia Konstantego Radziwiłła oraz podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia Krzysztofa Łandy.

Spólłka Alab Laboratoria poinformowała o poszerzeniu posiadanego Certyfikatu Systemu Zarządzania ISO 9001:2008 o zakres patomorfologii. Spółka obecnie spełnia wymagania normy ISO w usługach medycznych w zakresie diagnostyki laboratoryjnej, mikrobiologicznej, genetycznej, serologii transfuzjologicznej oraz patomorfologii.

Norma ISO 9001 jest obiektywnym potwierdzeniem jakości usług i produkcji każdego podmiotu, który spełnia jej wymogi.

Alab prowadzi 57 laboratoriów diagnostycznych oraz około 180 punktów pobrań na terenie całego kraju. W ofercie posiada ponad 1000 badań w zakresie diagnostyki laboratoryjnej.

Grupę Alab tworzą: Alab Laboratoria, Laboratoria Medyczne Bruss (w województwie pomorskim), Laboratoria Przygoda (laboratoria na zachodnim i północnym Mazowszu oraz w województwie warmińsko-mazurskim), Bio-diagnostyka (laboratoria w województwie śląskim, małopolskim i świętokrzyskim), Vitalabo – laboratorium w Bydgoszczy oraz  Białostockie Centrum Analiz Medycznych – laboratorium w Białymstoku. Do grupy Alab należą także laboratoria ściśle współpracujące – Vita w Darłowie oraz Amimed w Wołominie.

16 czerwca 2016 roku odbędzie się kolejna edycja Forum Menedżerów Służby Zdrowia. Eksperci prowadzący prelekcje poruszą zagadnienia bezpośrednio związane z biznesową stroną zarządzania placówką medyczną.

Tematyka wydarzenia obejmie zagadnienia związane z ochroną danych osobowych, z zasadami prowadzenia dokumentacji medycznej w wersji papierowej oraz elektronicznej, z dotacjami unijnymi, realizacją i kontrolą umów z NFZ, współpracą z personelem medycznym, pozyskiwaniem pacjentów, a także ich zgodą na zabiegi oraz nowych uprawnień pielęgniarek i położnych.

Spotkanie dedykowane jest dyrektorom szpitali i przychodni, kadrze zarządzającej prywatnymi centrami medycznymi oraz menedżerom placówek leczniczych.

Równolegle odbywać się będą targi medyczne, na których będzie można zapoznać się z ofertą wiodących firm na rynku dedykowaną branży medycznej.

Forum odbędzie się w Gdańsku, w Hotelu Amber, przy ulicy Powstańców Śląskich 45.

Kolejne edycje Forum Menedżerów Służby Zdrowia odbędą się w Olsztynie (6 września 2016), w Opolu (29 września 2016), w Rzeszowie (13 października 2016) oraz w Łodzi (8 grudnia 2016).

Organizatorem przedsięwzięcia jest Mazowieckie Centrum Biznesowe.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie: www.mcbkonferencje.pl

Rejestracji można dokonać poprzez stronę internetową http://mcbkonferencje.pl/konferencje.pl oraz po kontakcie telefonicznym: 536-390-788 . 

Pracodawcy RP otrzymali do konsultacji społecznych dwa projekty aktów prawnych – projekt ustawy o świadczeniach zdrowotnych oraz ustawy o systemie informacji a także projekt rozporządzenia ministra zdrowia.

Pierwszy z projektów dotyczy zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia.

Termin konsultacji upływa 9 czerwca 2016 roku.

Lind do projektu: www.legislacja.rcl.gov.pl

Skierowany do konsultacji projekt rozporządzenia ministra zdrowia dotyczy zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej.

Termin konsultacji upływa 24 czerwca 2016 roku.

Link do projektu: www.legislacja.rcl.gov.pl

Uwagi do projektów można przesyłać na adres g.byszewski@pracodawcyrp.pl
 

Centrum Medyczne Enel-Med poinformowało o przedłużeniu umowy najmu dotyczącej nieruchomości położonej w Warszawie przy  ulicy Puławskiej, gdzie działa placówka medyczne Oddział Puławska.

Umowa stanowi kontynuację umowy najmu zawartej w roku 2007. Została przedłużona od 16 lipca 2017 roku do 16 lipca 2027 roku. Szacowana łączna wartość umowy wyniesie około 13 907 568,29 zł.

Oddział Puławska powstał w roku 2007. Oferuje konsultacje w zakresie 20-tu specjalności, także dziecięcych, leczenie stomatologiczne, rehabilitację, diagnostykę obrazową (RTG, USG) oraz laboratoryjną. Działa tutaj poradnia medycyny pracy.

W Warszawie Enel-Med prowadzi również oddziały: Promenada, Atrium, Arkadia, Blue City, Domaniewska oraz, Zacisze. Poza tym placówki Enel-Med działają w Gdańsku (Grunwaldzka), Łodzi (Manufaktura), Krakowie (Galeria Krakowska), Poznaniu (Kupiec Poznański) i Wrocławiu (Arkady Wrocławskie, West Gate) oraz Katowicach (Chorzowska, Ligocka).

Enel-Med prowadzi także sześć specjalistycznych przychodni przyzakładowych (Sonoco w Łodzi, Philips w Pile, NBP i Millennium w Warszawie, LG Display Poland w Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Biskupice Podgórne, Podstrefie Wrocław-Kobierzyce, Przychodnia Przyzakładowa w Rossmann SDP w Łodzi), klinikę medycyny estetycznej Estell w Warszawie, dwie kliniki medycyny sportowej Enel-Sport w Warszawie oraz dwa szpitale w Warszawie: wielospecjalistyczny Szpital Zacisze, funkcjonujący od 1998 roku, który oferuje operacje z zakresu: ginekologii, laryngologii, okulistyki, chirurgii naczyniowej i ogólnej, i otwarty w 2012 roku Szpital Centrum, gdzie lekarze operatorzy przeprowadzają innowacyjne zabiegi z zakresu ortopedii, neurochirurgii i chirurgii ręki. Sieć Enel-Med obejmuje również prawie 1400 placówek partnerskich w całej Polsce.

14 czerwca 2016 nastąpi oficjalnie otwarcie Radomskiego Centrum Onkologii, które funkcjonuje przy ulicy Uniwersyteckiej 6 w Radomiu. Placówka jest odpowiedzią na potrzeby mieszkańców Radomia i okolic w zakresie onkologii.

Powstałe pod koniec 2015 roku Radomskie Centrum Onkologii dysponuje bazą 38 łóżek, posiada dwie sale operacyjne i nowoczesne zaplecze diagnostyczne. Od grudnia 2015 Centrum posiada kontrakt z mazowieckim oddziałem NFZ na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie chemioterapii w warunkach ambulatoryjnych z zakresem skojarzonym.

W Centrum funkcjonuje pracownia diagnostyki obrazowej wyposażona w PET/CT (TK 64 rzędowy), USG, RTG, aparat do mammografii, aparat do biopsji stereotaktycznej piersi, jak również endoskopii przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. W drugim etapie inwestycji powstały bunkry pod trzy przyspieszacze liniowe dla oddziału radioterapii oraz dwa aparaty do brachyterapii, oddział chemioterapii, zakład medycyny nuklearnej, diagnostyka laboratoryjna wraz z histopatologią.

Radomskie Centrum Onkologii zostało także połączone z Centrum Gamma Knife w Warszawie. W rezultacie tego połączenia pacjenci z Radomia i okolic poza leczeniem nowotworów metodą chirurgii onkologicznej, radioterapii i chemioterapii, mają  możliwość skorzystania z leczenia przy użyciu Leksell Gamma Knife.

W promieniu 75 km od RCO mieszka 1,4 mln osób. Liczba nowych zachorowań odnotowanych na tym obszarze przez Krajowy Rejestr Nowotworów (KRN) wynosi 4,8 tysiąca rocznie.

TMS Diagnostyka przewiduje, że w roku 2016 wykona ponad 150 tysięcy badań. Od 2005 roku spółka wykonała ponad pół miliona badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego.

TMS Diagnostyka sp. z o.o. prowadzi sieć własnych pracowni TK i MR na terenie całej Polski, w których zainstalowany został diagnostyczny sprzęt medyczny produkowany przez japoński koncern Toshiba. Pracownie diagnostyki obrazowej zlokalizowane są w Białymstoku, Hajnówce, Pabianicach, Ostrołęce i Końskich.

TMS Diagnostyka zatrudnia lekarzy radiologów ze specjalizacją z diagnostyki obrazowej, którzy w większości posiadają również stopień naukowy doktora nauk medycznych. W skład zespołu wchodzą również technicy elektroradiologii i pielęgniarki z doświadczeniem w badaniach tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego. Ponad 120 -osobowy personel medyczny pracuje pod kierownictwem dyrektora medycznego posiadającego tytuł naukowy profesora dr hab. n. med.

Od roku 2005 do 2016 spółka wykonała ponad 500.000 badań TK i MR. Głównym partnerem firmy jest Narodowy Fundusz Zdrowia.

Oprócz badań we własnych pracowniach TMS Diagnostyka wykonuje również opisy badań w systemie teleradiologii, jako usługi dla zewnętrznych szpitali z całego kraju.

TMS Diagnostyka posiada certyfikaty jakości PN-EN ISO 9001:2009 oraz PN-EN ISO 14001:2005.

Siedziba firmy znajduje się w Warszawie przy ulicy Wiertniczej 84. 

Młodzi naukowcy z Centrum Badawczo-Rozwojowego American Heart of Poland dokonali implantacji pierwszych prototypów pierwszego polskiego całkowicie biodegradowalnego stentu do tętnic wieńcowych świni. Projekt pod nazwą „Apollo” realizowany jest w ramach grantu z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju „Strategmed”.

Projekt realizuje konsorcjum podmiotów, których liderem jest CBR AHP a współwykonawcami polska firma Balton, Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN, Wydział Inżynierii Biomedycznej Politechniki Śląskiej, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Wydział Mechaniczny Wojskowej Akademii Technicznej oraz firma Innovations for Heart and Vessels.

Głównym celem programu „Apollo” jest stworzenie pierwszego polskiego, całkowicie biodegradowalnego, uwalniającego lek stentu do naczyń wieńcowych o cienkim profilu przęsła. Stent taki zachowuje się w sposób bardziej naturalny i goi się lepiej niż dostępne obecnie na rynku stenty  o grubym profilu przęsła, przez co jest znacznie lepiej tolerowany przez żywy organizm.

– Nasz stent jest tzw. kopolimerem, co nadaje mu większą wytrzymałość i dzięki temu może być nieco cieńszy. Naturalnie się rozszerza i jest bardziej elastyczny niż stenty metaliczne, a proces jego wchłaniania do organizmu jest bardziej kontrolowany. Po około 2 latach, po spełnieniu zadania, jakim jest udrożnienie naczynia i uwolnienie leku, nie pozostawi żadnego śladu w ciele pacjenta. Daje to duże nadzieje na minimalizację ryzyka późnych powikłań takich jak zakrzepica czy zawał serca u ludzi – tłumaczy doc. Piotr Buszman, kierownik programu „Apollo”, wicedyrektor ds. badań przedklinicznych CBR AHP.

Prototyp wszczepionego w ramach badań przedklinicznych stentu powstał w rekordowo krótkim czasie zaledwie 9 miesięcy od podpisania umowy konsorcjum.
– Realizacja grantów w tempie zgodnym z założonym planem wciąż jest rzadkością w polskich realiach. Nam udało się wyprzedzić zakładany harmonogram. Tym bardziej jesteśmy dumni z tego osiągnięcia – mówi doc. Piotr Buszman.
Badania na modelu tętnic wieńcowych świń domowych to pierwszy ważny krok milowy w badaniu, które w kolejnych fazach skupi się na dopracowywaniu architektury stentu, kontrolowalności jego wchłaniania do organizmu i uwalniania leku.

– Jeśli testy w modelu zwierzęcym dadzą pozytywne rezultaty, będzie można zacząć planować badania kliniczne, a po uzyskaniu odpowiedniego certyfikatu, ich seryjną produkcję i wprowadzenie na rynek – mówi doc. Buszman.
Naukowcy chcą, aby po zakończeniu wszystkich badań ten innowacyjny stent był łatwo dostępny nie tylko dla chorych w Polsce, ale również za granicą.

– Zaletą naszego polskiego stentu będzie jego przystępna cena. Na światowym rynku medycznym dostępne są obecnie tylko trzy tego typu wyroby medyczne, których koszt mieści się w granicach od 2 do 3,5 tys. zł za sztukę. Są one więc mało dostępne dla pacjentów – mówi doc. Krzysztof Milewski, koordynator programu „Apollo”, dyrektor generalny CBR AHP. Do tej pory udawało nam się tworzyć  i wprowadzać na rynek wyroby znacznie tańsze od tych dostępnych w Europie czy USA. Z wielu z nich z powodzeniem korzystają już nasi koledzy w Unii Europejskiej, Ameryki Południowej, Afryki czy Azji. Mamy nadzieję, że tak będzie i tym razem – dodaje.

Zabieg przeprowadzony został w pracowni doświadczalnej Centrum Badawczo-Rozwojowego American Heart of Poland, która została kilka lat temu wyremontowana i doposażona dzięki środkom unijnym pozyskanym w ramach „Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka – PO IG 4.5 Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki”.

Projekty realizowane w CBR AHP umożliwiły wprowadzenie do praktyki klinicznej wielu przełomowych rozwiązań i wyrobów medycznych m.in.: pierwszego polskiego stentu wieńcowego wykonanego ze stali nierdzewnej 316L „Chopin”, stentu wieńcowego wykonanego ze stopu kobaltowo-chromowego „KOS”, pierwszego stentu uwalniającego lek antyproliferacyjny – paklitaksel z powierzchni polimeru biodegradowalnego, powłoki „Shellak” stosowanej na powierzchni stentów i balonów, stentu wieńcowego z cienkimi przęsłami wykonanego ze stopu kobaltowo-chromowego „Coflexus” oraz stentu wieńcowego Alex uwalniającego sirolimus. Wśród najnowszych projektów prowadzonych przez CBR wymienić można program hybrydowej rewaskularyzacji mięśnia sercowego przeprowadzany u pacjentów z zaawansowaną, wielonaczyniową chorobą wieńcową, zabieg przezskórnej annuloplastyki mitralnej stosowanej do łagodzenia objawów niewydolności serca, zabieg wymiany zwężonej zastawki aortalnej na nowoczesną samorozprężalną bioprotezę aortalną 3f Enable firmy Medtronic wykonaną z osierdzia końskiego czy zabieg pierwszego polskiego cewnika balonowego powlekanego lekiem (PAX®, Balton), stosowanego w leczeniu chorób naczyń.

Od maja 2016 roku w Centrum Zdrowia Salus w Słupsku działa pełnoprofilowa poradnia onkologiczna, która posiada kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia na swoje usługi. W poradni można skorzystać z konsultacji onkologa klinicznego oraz chirurga onkologicznego. Pacjenci przyjmowani są bez skierowania.

Poradnia oferuje konsultacje w dziedzinie onkologii klinicznej, kwalifikacje do leczenia operacyjnego, kwalifikacje do radioterapii i chemioterapii, leczenie bólu nowotworowego oraz leczenie objawowe pacjentów onkologicznych.

Centrum Zdrowia Salus ze Słupska prowadzi interdyscyplinarny oddział zabiegowy oraz zespół poradni specjalistycznych i ośrodki diagnostyczne (5 pracowni i 2 laboratoria analityczne i mikrobiologiczne).

Placówkę z oddziałami szpitalnymi i poradniami Salus prowadzi przy ulicy Zielonej 8 w Słupsku. Poza tym posiada cztery przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej usytuowane w tym mieście przy ulicach: Piłsudskiego 2, Mochnackiego 1, Kaszubskiej 31 oraz Szafranka 10.

Salus oferuje zarówno usługi komercyjne jak i finansowane przez NFZ. Kontrakt Centrum na rok 2015 ma wartość ponad 6,2 mln zł. Środki te finansują ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, profilaktyczne programy zdrowotne oraz leczenie szpitalne w zakresie położnictwa i ginekologii, chirurgii ogólnej, ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz okulistyki. W ramach NFZ finansowane są także usługi poradni podstawowej opieki zdrowotnej.

Falck Medycyna podjęła współpracę ze Stowarzyszeniem Pomoc Medyczna – Auxilium Medici. Celem współpracy jest utworzenie wspólnego zespołu medycznego stanowiącego element systemu zabezpieczenia medycznego Światowych Dni Młodzieży 2016 w Polsce.

Falck Medycyna dostarczy siedem w pełni wyposażonych ambulansów ratunkowych z ratownikami medycznymi, które dołączą do grupy lekarzy, ratowników, pielęgniarek oraz przeszkolonych wolontariuszy Stowarzyszenia „Pomoc Medyczna – Auxilium Medici”.

Stowarzyszenie Auxilim Medici istnieje od 2011 roku i jest organizacją non-profit, która swoją działalność opiera na pracy społecznej członków. Każdy z wolontariuszy ma ukończony zaawansowany kurs pierwszej pomocy. Ponadto w szeregach Stowarzyszenia staje wykwalifikowany personel medyczny, między innymi ratownicy medyczni, pielęgniarki i lekarze.

Falck Medycyna jest największym dostawcą usług ratownictwa medycznego w Polsce i elementem Państwowego Systemu Ratownictwa Medycznego. Firma posiada 63 stacje ratownictwa medycznego, 140 nowoczesnych ambulansów i 27 centrów medycznych. Zatrudniając 3000 osób  zapewnia usługi zdrowotne dla ponad 2,5 miliona Polaków.

Centrum Medyczne Sabamed z Rzeszowa wprowadziło do swojego zakresu usług zabiegi z zakresu chirurgii refrakcyjnej – laserową korekcję wad wzroku. Zabiegi są komercyjne. W placówce działa także od niedawna poradnia okulistyczna oraz poradnia ortopedyczna.

Centrum Medyczne Sabamed działa od 2007 roku. Centrum prowadzi przychodnię przy ulicy Siemiradzkiego 6 w Rzeszowie. Oferuje usługi w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz diagnostyki (laboratoryjnej i obrazowej).

W placówce działają specjalistyczne przychodnie, wśród nich między innymi kardiologiczna, neurologiczna, kardiologii dziecięcej, pulmunologii, chirurgii szczękowo-twarzowej, okulistyki, logopedii, zdrowia psychicznego. Działa także medycyna pracy.

Od 2014 roku Sabamed prowadzi także placówkę w Krasnem, 7 km od Rzeszowa, gdzie działają poradnie specjalistyczne oraz kilkułóżkowy oddział chirurgii jednego dnia.

Usługi Sabamed są zarówno komercyjne jak i finansowane z Narodowego Funduszu Zdrowia. Kontrakt Centrum na rok 2016 ma wartość 826 423,90 zł. Środki te finansują świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, między innymi w zakresie endoskopii, a także leczenie szpitalne w zakresie gastroenterologii.

Placówkę prowadzi Centrum Medyczne Sabamed Daker AlSoori, Bożena AlSoori spółka jawna.

Placówka Centrum Damiana działająca przy ulicy Foksal w Warszawie rozszerzyła zakres oferowanych usług o badanie USG dla dzieci i młodych dorosłych (do 20. roku życia). W przychodni dostępny jest szeroki zakres badań.

Są to między innymi badania USG przezciemiączkowe, USG klatki piersiowej, węzłów chłonnych, brzucha, stawów biodrowych a także USG Duplex Doppler.

Centrum Damiana prowadzi sześć przychodni specjalistycznych, zlokalizowanych w Warszawie przy ulicach: Wałbrzyskiej (dwie placówki), Cybernetyki, Foksal, alei Zjednoczenia oraz alei KEN. Poza tym Centrum Damiana prowadzi szpital przy ulicy Wałbrzyskiej w Warszawie.

Nowa placówka Centrum Damiana powstanie w Centrum Praskim Koneser przy ulicy Ząbkowskiej w Warszawie, gdzie wynajęte zostało na ten cel ponad 1000 m kw powierzchni. Centrum współpracuje też z ponad 200 przychodniami na terenie całego kraju.

Centrum Medyczne Damiana powstało w 1994 roku. Należy do Grupy Medicover.

Centrum Medyczne Aldemed z Zielonej Góry wprowadziło do swojej oferty nowe zabiegi w zakresie medycyny estetycznej – zabiegi infuzji tlenowej i oxybrazji. Usługi te oferowane są w placówce Aldemed – Zastal przy ulicy Towarowej.

W placówce tej działają poradnie specjalistyczne, pracownie diagnostyczne (między innymi tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego, prowadzona przez Affidea), a także dział rehabilitacji i oddział szpitalny.

Filia powstała po przejęciu przychodni przyzakładowej firmy Zastal. Budynek został gruntownie przebudowany oraz dobudowano do niego nowy pawilon, gdzie działa nowoczesna pracownia endoskopii, blok operacyjny i oddział szpitalny.

Aldemed prowadzi dwie placówki w Zielonej Górze. Oprócz filii Zastal działa także główna siedziba Centrum, która  mieści się przy ulicy Niepodległości.

Na rok 2016 zapowiadane jest otwarcie dwóch nowych placówek, które będą działały w blokach powstających na nowych osiedlach.

Aldemed oferuje usługi szpitalne w trybie jednego dnia, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną, stomatologię, rehabilitację i diagnostykę, a także podstawową opiekę zdrowotną, którą obejmuje obecnie ponad 27 tysięcy pacjentów. Pod koniec lutego 2016 Centrum Medyczne Aldemed obchodziło 20-lecie działalności.

Centrum Medyczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego realizuje program „Zdrowy Uczeń:, finansowany ze środków Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy. Program dotyczy higieny, odżywiania a także profilaktyki chorób.

Program jest realizowany w roku 2016 w warszawskich dzielnicach: Wola, Śródmieście, Mokotów i Praga. Obejmuje zagadnienia związane z higieną i jej wpływem na zdrowie fizyczne i psychiczne (w tym aktywność fizyczna jako ważny element higieny), dotyczące zdrowego i racjonalnego odżywiania, a także czynniki wpływające na niewłaściwe odżywianie. W ramach programu omawiane są zagadnienia pierwszej pomocy i unikania zagrożeń oraz wczesnego wykrywania chorób nowotworowych a także profilaktyka chorób układu krążenia.

Centrum Medyczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego to spółka z o.o., w której udziały posiada Uniwersytet Medyczny w Warszawie. Działa od 2001 roku. Oferuje podstawową opiekę zdrowotną oraz komercyjne badania specjalistyczne dla pacjentów indywidualnych oraz firm. W ofercie placówki znajduje się opieka internistyczna i pielęgniarska, nocna i świąteczna wyjazdowa pomoc lekarska i pielęgniarska, nocna i świąteczna ambulatoryjna opieka lekarska i pielęgniarska, transport sanitarny, konsultacje specjalistyczne, badania diagnostyczne i laboratoryjne, zabiegi rehabilitacyjne, badania dla kierowców, szczepienia ochronne, medycyna pracy i zabiegi chirurgiczne. Centrum posiada pracownię rezonansu magnetycznego, pracownię EMG, USG, ENG, testów wysiłkowych, a także diagnostyki RTG.

Centrum oferuje usługi komercyjne oraz finansowane w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia. Kontrakt placówki zawarty z NFZ na rok 2016 ma wartość 11,5 mln zł. Środki te przeznaczone są na finansowanie usług w zakresie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz na leczenie stomatologiczne. W ramach NFZ finansowana jest także podstawowa opieka zdrowotna.

Centrum mieści się w budynku kompleksu Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego przy ulicy Banacha w Warszawie. Od początku roku 2013 prowadzi także oddział stomatologiczny, który mieści się przy ulicy Emilii Plater 21.

H-T. Centrum Medyczne z Tych przeprowadziło unikalny, pierwszy na Śląsku, zabieg usuwania żylaków technologią klejenia żył – VenaSeal. Jest to małoinwazyjna metoda leczenia, która z powodzeniem może być wykonywana w warunkach ambulatoryjnych.

Jest to metoda wymagająca jedynie niewielkiego nakłucia celem wprowadzenia do światła żyły specjalnego systemu. Procedura jest krótkotrwała – czas zabiegu to zazwyczaj kilkanaście minut. Cechuje ją również niemal stuprocentowa skuteczność, nawet w przypadku bardzo dużych żylaków i wykonywania zabiegu na dwóch kończynach oraz bezpieczeństwo.

Dużą dogodnością tej metody jest brak konieczności noszenia pończoch przeciwżylakowych w okresie pooperacyjnym oraz możliwość natychmiastowego powrotu pacjentów do aktywności zawodowej.

H-T. Centrum Medyczne działa od 1994 roku. Prowadzi w Tychach przy ulicy Bielskiej szpital z dwoma oddziałami – gastrologicznym i chirurgicznym, wyposażony w 3 sale endoskopowe, blok operacyjny z salą intensywnego nadzoru pooperacyjnego oraz pracownię tomografii. Przy ulicy Paprocańskiej działają natomiast poradnie i specjalistyczne gabinety konsultacyjne.

Usługi placówek są zarówno komercyjne jak i finansowane w ramach kontraktu z NFZ. Wartość umowy na rok 2016 wynosi 1,1 mln zł. Środki finansują ambulatoryjną opiekę specjalistyczną oraz leczenie szpitalne w zakresie gastroenterologii i programów lekowych dotyczących choroby Leśniewskiego-Crohna.

Placówki prowadzi H-T. Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka komandytowa. Zarząd spółki z o.o., będącej komplementariuszem spółki komandytowej, tworzy Justyna Romańczyk (prezes). Współwłaścicielami spółki są także: Tomasz Romańczyk oraz Hubert Bołdys.

Centrum Medyczne Diamed z Krakowa wprowadziło do swojej oferty nowy pakiet badań profilaktycznych oraz kartę pacjenta. Od czerwca 2016 placówka honoruje także Kartę Dużej Rodziny.

Nowy pakiet profilaktyczny przeznaczony jest dla dzieci do 12. miesiąca życia. Pakiet obejmuje konsultacje lekarska oraz badania USG.

Wprowadzona w placówce karta pacjenta upoważnia do otrzymania 10 procent rabatu na konsultacje specjalistyczne, badania diagnostyczne oraz usługi wykonywane w gabinecie zabiegiowym.

Diamed mieści się przy ulicy Schweitzera 7 w Krakowie. Oferuje usługi w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Prowadzi poradnie, między innymi ginekologiczno-położniczą, urologiczną, stomatologiczną, psychologiczną, medycyny pracy. W placówce działa też laboratorium diagnostyczne Diagnoza, sklep medyczny Orteo oraz Apteka Tanich Leków.

Od 2013 roku Diamed prowadzi przychodnię, która oferuje podstawową opiekę zdrowotną, w miejscowości Trąbki, przy drodze Wieliczka-Gdów.

Oprócz usług finansowanych przez NFZ (podstawowa opieka zdrowotna,  opieka długoterminowa, stomatologia)  pozostałe usługi Centrum Diamed są komercyjne.

We wrześniu 2015 Diamed  uzyskał certyfikat potwierdzający zgodność Systemu Zarządzania Jakością z normą ISO 9001:2008.

Familijne Centrum Medyczne (FCMed) z Białegostoku, którego oficjalne otwarcie nastąpiło 2 czerwca 2016, wprowadziło promocyjne ceny na część swoich usług. Promocje dotyczą badań endoskopowych oraz rehabilitacji.

W ramach promocji gastroskopia jest dostępna za 150 zł, a kolnoskopia – za 210 zł. Pakiet rehabilitacyjny obejmujący 10 wizyt kosztuje 500 zł (cena regularna wizyt to 1000 zł). W ramach pakietu dostępne są badania USG, konsultacja i terapia indywidualna.

Familijne Centrum Medyczne powstało pod koniec lutego 2016 z inicjatywy Fundacji „Pomóż Im”, która prowadzi jedyne w całej północno – wschodniej Polsce Domowe Hospicjum dla Dzieci. Dochód z działalności Centrum jest przekazywany na rzecz podopiecznych Fundacji.

Oferta rehabilitacyjna placówki obejmuje zarówno dzieci jak i dorosłych. Oferowana jest terapia manualna, hydroterapia, masaże, fizykoterapia. Działają tutaj gabinety terapeutyczne oferujące usługi w zakresie magnetoterapii, światłolecznictwa, laseroterapii, elektroterapii czy zabiegi wykonywane przy pomocy ultradźwięków. W placówce działają także poradnie specjalistyczne. Centrum dysponuje również salą zabiegową, gdzie wykonywane są drobne zabiegi w zakresie chirurgii i medycyny estetycznej, oraz pracowniami diagnostycznymi oferującymi badania takie jak USG, Holter, EKG, biopsja, endoskopia.

Placówka oferuje zróżnicowane programy terapeutyczne,  przeznaczone dla dzieci, kobiet w ciąży, seniorów czy sportowców. Oferuje także bezpłatną opiekę medyczną podopiecznym Domowego Hospicjum dla Dzieci. Centrum działa w pomieszczeniach o powierzchni ponad 700 mkw, przy ulicy Ciołkowskiego 88J.

Telemedycyna Polska S.A. planuje wprowadzenie w roku 2016 innowacyjnego na rynku ubezpieczeniowym oraz assistence pakietu telemedycznego, składającego się z szeregu nowych usług opracowanych przez spółkę.

Będzie to zgodne ze strategią rozwoju firmy, która zakłada odchodzenie od indywidualnej sprzedaży usług na rzecz kontraktów z partnerami z branży assistance oraz ubezpieczeniowej.

Telemedycyna Polska S.A. specjalizuje się w usługach telekardiologicznych dla pacjentów indywidualnych oraz dla placówek medycznych na terenie całego kraju. Spółka posiada własne Centrum Monitoringu Kardiologicznego, które czynne jest przez całą dobę, 365 dni w roku i obsługuje kilka tysięcy badań miesięcznie.

Spółka bezpośrednio świadczy usługę kardiotele – całodobową teleopiekę kardiologiczną. W ramach usługi pacjenci wyposażani są w osobisty, przenośny aparat EKG, za pomocą którego mogą przesyłać przez telefon swoje badania oraz konsultować je z dyżurującym lekarzem z Centrum Monitoringu Kardiologicznego

W ramach spółki Centrum Nadzoru Kardiologicznego Kardiofon sp. z o. o., należącej do Grupy Kapitałowej Telemedycyna Polska, prowadzona jest w Warszawie przychodnia kardiologiczna dla dzieci i dorosłych.

W roku 2015 spółka Telemedycyna Polska S.A. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży w wysokości 5 241 tys. zł oraz stratę netto w wysokości 281,2 tys. zł.

Wyniki były gorsze niż te osiągnięte rok wcześniej. Za rok 2014 spółka zanotowała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 5 725,4 tys. zł oraz zysk netto w wysokości 115,7 tys. zł.

Śląskie Laboratoria Analityczne poinformowały o planach otwarcia w najbliższym czasie nowego punktu pobrań w Tarnowskich Górach. Będzie to druga placówka sieci w tym mieście. Będzie się mieścić w budynku Stomatologii „Biała Perełka”, przy ulicy Piastowskiej 7.

W nowym punkcie dostępna będzie pełna oferta badań laboratoryjnych wykonywanych przez ŚLA, a także pakiety badań, wybrane z nich można będzie także nabyć w postaci bonów podarunkowych. Większość wyników badań można będzie otrzymać drogą elektroniczną.

W Tarnowskich Górach Śląskie Laboratoria Analityczne prowadzą także punkt pobrań przy ulicy Piłsudskiego 9a.

Pod koniec maja 2016 roku sieć otworzyła nowy punkt pobrań w Mysłowicach, drugi w tej miejscowości. W sumie Śląskie Laboratoria Analityczne prowadzą 25 punktów pobrań, które zlokalizowane są w Bielsku-Białej, Bytomiu (2 placówki), Będzinie, Częstochowie (2 placówki), Dąbrowie Górniczej, Gliwicach, Kędzierzynie Koźlu (2 placówki), Knurowie, Mysłowicach (2 placówki), Nysie, Olkuszu, Opolu, Piekarach Śląskich, Siemianowicach Śląskich, Świętochłowicach, Tarnowskich Górach, Zabrzu (2 placówki) i Żywcu.

Śląskie Laboratoria Analityczne działają na rynku od 1991 roku. Prowadzą także w Katowicach laboratorium medyczne przy ulicy Żelaznej oraz laboratorium mikrobiologiczne przy ulicy Fredry. W 2013 roku, poszerzając swoją działalność, ŚLA otworzyło Weterynaryjne Laboratorium Diagnostyczne.

Spółka MEDI-system organizuje w swojej najnowszej placówce Honorata w Chorzowie bezpłatne warsztaty dla opiekunów osób niesamodzielnych. To już kolejne takie przedsięwzięcie spółki, która w kwietniu 2016 zorganizowała podobne warsztaty w warszawskim ośrodku Mazovia.

– Bardzo duże zainteresowanie warsztatem zorganizowanym w ośrodku Mazovia, a także pozytywne opinie i podziękowania od jego uczestników utwierdziły nas w przekonaniu, że takie spotkania są potrzebne – mówi Jakub Piotrkiewicz, dyrektor ośrodka MEDI-system Honorata.

Z badań przeprowadzonych na zlecenie MEDI-system wynika, że opiekunowie nieformalni obawiają się negatywnych skutków sprawowania swojej funkcji, takich jak utrata pracy, zmniejszenie zarobków czy stanów depresyjnych, wynikających z ograniczenia kontaktów towarzyskich i izolacji społecznej. MEDI-system ma ponad 15-letnie doświadczenie w opiece długoterminowej i chce dzielić się profesjonalną wiedzą w zakresie zasad i technik właściwego zajmowania się osobami starszymi i niesamodzielnymi z opiekunami domowymi.

Warsztaty są skierowane do wszystkich osób zapewniających opiekę domową niesamodzielnym czy przewlekle chorym bliskim w podeszłym wieku. Zaproszenie jest jednak kierowane w szczególności do „początkujących” opiekunów, którzy – dzięki praktycznym wskazówkom – mogą już od pierwszych dni sprawowania opieki stosować techniki i sposoby, które im to ułatwią.

Warsztaty odbędą się w sobotę 11 czerwca 2016 w godzinach od 10.00 do 15.00 w ośrodku MEDI-system Honorata, zlokalizowanym w Chorzowie przy ulicy Głównej 31. Będą się składać z trzech części: opiekuńczo-pielęgniarskiej, rehabilitacyjnej i psychologicznej. Poprowadzą je specjaliści z ośrodka z wieloletnim doświadczeniem zawodowym .

Moduł  opiekuńczo-pielęgniarski obejmie zagadnienia dotyczące systemu opieki długoterminowej w Polsce, skutków długotrwałego unieruchomienia ze strony poszczególnych narządów i układów, Wielkich Zespołów Geriatrycznych (między innymi upadki i zaburzenia lokomocji, nietrzymanie moczu i stolca, zakażenia układu moczowego), żywienie osoby w wieku podeszłym lub przewlekle chorej  (zaburzenia i brak odruchu połykowego). Części teoretycznej będzie towarzyszyć część praktyczna.

Podczas modułu rehabilitacyjnego zostaną przedstawione pozycje ułożeniowe i wskazówki – jak je prawidłowo zmieniać nie szkodząc sobie ani choremu, pozycje ułożeniowe podczas posiłków, sposoby przemieszczania pacjenta bez użycia siły, aktywizowanie chorego.

– Warsztaty będą miały charakter praktyczny. Chcemy pokazać opiekunom jak zajmować się bliskim w taki sposób, by choremu pomóc, a sobie nie zaszkodzić. Dlatego skupimy się na nauce prawidłowego układania pacjentów, aby zapobiegać odleżynom i nie wywoływać patologicznego napięcia mięśniowego. Pokażemy jak zmieniać pozycje osoby leżącej, w jakiej pozycji karmić, myć pacjenta, jak przesadzać pacjenta z łóżka na wózek, fotel czy też jak pomagać przy poruszaniu się, aby uniknąć upadków – mówi Joanna Mazur, kierownik Zespołu Rehabilitacyjnego z ośrodka Honorata.

Honorata to ośrodek dla osób przewlekle chorych, wymagających rehabilitacji, usprawniania lub stałej opieki całodobowej będący częścią największej w Polsce sieci placówek opiekuńczo-leczniczych-rehabilitacyjnych MEDI-system.

Oferta ośrodka jest skierowana do osób chorych, które ze względu na charakter schorzenia i trudy związane z opieką nie mogą być dłużej pielęgnowane w domu i obejmuje  pięć kategorii specjalistycznych usług: pobyt opiekuńczo-leczniczy – według autorskiego programu specjalistów, opieka nad pacjentami z chorobami otępiennymi – w każdym stadium choroby, opieka pooperacyjna i pourazowa – np. po endoprotezoplastyce stawu biodrowego, po złamaniach szyjki kości udowej, po skręceniach i złamaniach, rehabilitacja neurologiczna i opieka nad osobami po udarach mózgu, urazie rdzenia kręgowego, ze schorzeniami neurologicznymi oraz pobyty krótkoterminowe – usprawniające dla pacjentów oraz wyręczające dla opiekunów.

Spółka MEDI-system, świadcząca usługi w zakresie opieki długoterminowej i rehabilitacji, powstała w 2001 roku. Oferuje ponad 700 miejsc w siedmiu nowoczesnych ośrodkach na Mazowszu i na Śląsku. Z oferty tej największej w Polsce sieciowej firmy w zakresie usług opieki długoterminowej skorzystało dotychczas ponad 10 000 pacjentów. Ośrodki specjalizują się w rehabilitacji neurologicznej, ortopedycznej, ogólnoustrojowej i kardiologicznej oraz usługach opiekuńczo-leczniczych.

Podopiecznymi MEDI-system są także osoby dotknięte tzw. chorobami otępiennymi (demencja) w przebiegu głównie choroby Alzheimera, choroby Parkinsona, zaburzeniami poznawczymi, choroby Picka, pląsawicy Huntingtona, neuroboreliozy i innych. Usługi MEDI-system są kierowane do osób, które zakończyły pobyt w szpitalu po przebytej chorobie lub operacji, ale nie są jeszcze gotowe, by funkcjonować samodzielnie. O zdrowie i bezpieczeństwo pacjentów dba ponad 500-osobowy zespół rehabilitantów oraz pielęgniarek, a także lekarze, psychologowie, terapeuci, opiekunki, personel pomocniczy i administracyjny. Ośrodki MEDI-system oferują opiekę na oddziałach rehabilitacyjnych oraz w ośrodkach opiekuńczo-leczniczych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (ZOL) lub w formie komercyjnej.  Od 1 stycznia 2016 roku MEDI-system jest częścią europejskiej sieci centrów i rehabilitacji ORPEA, obecnej w branży od 25 lat z potencjałem blisko 70 000 miejsc w 9 krajach (m.in. Francji, Niemczech, Szwajcarii i Belgii).